Môn Tự Nhiên Xã Hội (TNXH) được dạy cụ thể cho học sinh ở bậc tiểu học, cụ thể là từ lớp 1 đến lớp 5 đều có tính đồng tâm. Việc dạy môn TNXH nhằm cung cấp cho học sinh những hiểu biết ban đầu về môi trường tự nhiên và xã hội gần gũi với đời sống hằng ngày của các em. Thông qua phương pháp “Bàn tay nặn bột”, người giáo viên đã giúp học sinh huy động cả năm giác quan để phát triển trong các em sự tiếp xúc kì diệu với thế giới xung quanh để các em học cách khám phá và tìm hiểu nó.
* Đối với giáo viên:
Cần phải nắm vững các bước của một giờ học theo phương pháp “Bàn tay nặn bột”.
Bước 1: Đưa ra một tình huống có vấn đề
Gây sự tò mò cho học sinh, giáo viên giúp học sinh huy động những kiến thức HS đã có, những vấn đề học sinh quan tâm. Huy động vốn nhận thức của người học hướng vào chủ đề.
Bước 2: Bộc lộ quan điểm ban đầu của học sinh
- Hoạt động cá nhân – ghi vở thực nghiệm học sinh vẽ theo suy nghĩ cá nhân ban đầu - thời gian từ 02 đến 03 phút.
- Trong thời gian học sinh vẽ các ý kiến của mình vào vở thí nghiệm, giáo viên quan sát nhanh để tìm các hình vẽ khác biệt.
Bước 3: Đề xuất câu hỏi hay giả thuyết và thiết kế PATN
Sau khi chọn lọc các biểu tượng ban đầu của học sinh, giáo viên cần khéo gợi ý cho học sinh so sánh các điểm giống hoặc khác nhau. Từ những điểm khác nhau đó giúp học sinh đề xuất câu hỏi.
Bước 4: Tiến hành thực nghiệm tìm tòi-nghiên cứu:
Hoạt động nhóm, trao đổi, giải quyết vấn đề, báo cáo kết quả, kết luận của nhóm, đánh giá, tổng kết.
Bước 5: Kết luận và hợp thức hóa kiến thức
* Đối với học sinh:
- Học sinh tự nghiên cứu, hoạt động theo cách thức tranh luận và trao đổi với nhau, chúng xây dựng các bài thực hành với tư cách là tác giả của những hoạt động khoa học đó.
- Quy trình: hHc sinh quan sát – tìm tòi, đề ra những bước đi cụ thể của thực nghiệm, hoặc chỉnh lý lại những ca thất bại nhờ tra cứu tư liệu. Học sinh quan sát một vật hoặc một hiện tượng của thế giới thực tế, gần gũi có thể cảm nhận được và tiến hành thực nghiệm về chúng.
- Trong quá trình học tập, học sinh lập luận và đưa ra các lí lẽ, thảo luận về các ý nghĩ và các kết quả của họ, xây dựng các kiến thức cho mình, một hoạt động chỉ hoàn toàn dựa trên sách vở là chưa đủ.
- Các hoạt động giáo viên đề ra cho học sinh được tổ chức theo các giờ học nhằm đạt đến một sự tiến bộ trong học tập. Các hoạt động này gắn với chương trình và giành phần lớn quyền tự chủ cho học sinh.
- Mỗi học sinh có một quyển vở thí ghi chép và trình bày trong đó bằng ngôn ngữ của riêng mình. Mục đích hàng đầu, đó là làm cho học sinh tiếp cận một cách dần dần với quan niệm khoa học – kỹ thuật, kèm thêm 1 sự vững vàng trong diễn đạt nói và viết.
* Sau đây là một số hình ảnh của hoạt động chuyên đề:
